کلاهبرداری با مسابقه و قرعه‌کشی جعلی چگونه انجام می‌شود؟

در این شیوه، معمولاً یک صفحه یا حساب کاربری با ظاهر حرفه‌ای، تعداد زیادی دنبال‌کننده یا محتوای جذاب ایجاد یا مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد. سپس با انتشار تبلیغ مسابقه یا اعلام قرعه‌کشی، کاربران به شرکت در آن ترغیب می‌شوند.

پس از مدتی، به شخص اعلام می‌شود که برنده شده است و برای دریافت جایزه باید مبلغی تحت عناوینی مانند هزینه ارسال، مالیات، کارمزد، ثبت‌نام، احراز هویت یا آزادسازی جایزه پرداخت کند. در بسیاری از موارد، پس از دریافت وجه، ارتباط با قربانی قطع می‌شود.

۱۰ شگرد رایج مسابقه و قرعه‌کشی جعلی

چرا کاربران در برابر قرعه‌کشی جعلی فریب می‌خورند؟

افراد معمولاً در شرایطی مانند مشاهده نام یک برند شناخته‌شده، تعداد بالای دنبال‌کنندگان یا دریافت پیام حرفه‌ای، احساس اعتماد بیشتری می‌کنند. همچنین وعده یک جایزه ارزشمند می‌تواند باعث شود شخص بدون بررسی دقیق، درخواست پرداخت را بپذیرد.

نشانه‌های مهم یک قرعه‌کشی مشکوک

اگر برای دریافت جایزه پول واریز کرده‌اید

در صورت پرداخت وجه، نخستین اقدام حفظ کامل مستندات است. رسید انتقال وجه، شماره یا شناسه تراکنش، نام کاربری صفحه، پیام‌های خصوصی، تصاویر تبلیغ و اعلام برنده شدن و لینک‌های ارسال‌شده را ذخیره کنید.

همچنین از حذف گفتگوها خودداری کنید و اطلاعات مربوط به تاریخ و ساعت ارتباط و پرداخت را نگه دارید. در صورت امکان، اطلاعات حساب یا صفحه مربوطه را نیز مستندسازی کنید.

چه ادله‌ای می‌تواند برای پیگیری موضوع مفید باشد؟

آیا داشتن تعداد زیادی دنبال‌کننده نشانه واقعی بودن مسابقه است؟

خیر. تعداد دنبال‌کنندگان به تنهایی نمی‌تواند اصالت یک صفحه یا مسابقه را اثبات کند. ممکن است بخشی از دنبال‌کنندگان غیرواقعی باشند یا یک حساب واقعی توسط شخص دیگری مورد سوءاستفاده قرار گرفته باشد.

برای ارزیابی اعتبار یک مسابقه باید برگزارکننده، شرایط مسابقه، نحوه اعلام نتایج، مسیر رسمی ارتباط و درخواست‌های مالی با دقت بررسی شود.

وقتی از نام یک برند برای قرعه‌کشی جعلی استفاده می‌شود

یکی از روش‌های افزایش اعتماد قربانی، استفاده از نام، تصویر و محتوای یک برند یا مجموعه واقعی است. در این شرایط ممکن است صفحه‌ای شبیه حساب اصلی ساخته شود و کاربران تصور کنند با حساب رسمی برند ارتباط دارند.

در چنین پرونده‌هایی، بررسی اصالت حساب، نحوه استفاده از نام و تصاویر، پیام‌های ارسال‌شده و مسیر دریافت وجه برای روشن شدن موضوع اهمیت دارد.

آیا پرداخت مبلغ برای دریافت جایزه همیشه نشانه کلاهبرداری است؟

صرف وجود هزینه به تنهایی برای تعیین مجرمانه بودن یک رفتار کافی نیست. با این حال، وقتی برنده شدن ساختگی باشد و شخص با اطلاعات خلاف واقع برای پرداخت وجه فریب داده شود، موضوع می‌تواند از نظر کیفری نیازمند بررسی جدی باشد.

اگر صفحه بعد از دریافت پول حذف شود چه می‌شود؟

حذف حساب یا پیام‌ها به معنای پایان امکان پیگیری نیست، اما ممکن است روند جمع‌آوری ادله را دشوارتر کند. به همین دلیل بهتر است به محض مشاهده رفتار مشکوک، اطلاعات موجود مستندسازی و نگهداری شود.

اطلاعات فنی و مالی موجود در پرونده، در صورت قابلیت دسترسی و طبق فرآیند قانونی، می‌تواند در بررسی موضوع مورد استفاده قرار گیرد.

نحوه پیگیری قانونی کلاهبرداری با مسابقه جعلی

شخص زیان‌دیده می‌تواند با جمع‌آوری مستندات، موضوع را از طریق مرجع صالح پیگیری کند. در شرح شکایت باید مشخص شود مسابقه یا قرعه‌کشی چگونه معرفی شده، چه ادعایی درباره جایزه مطرح شده، چه مبلغی درخواست یا دریافت شده و قربانی بر اساس چه اطلاعاتی فریب خورده است.

هرچه مستندات مربوط به ارتباط، پرداخت و فعالیت حساب منسجم‌تر باشد، بررسی موضوع برای مرجع رسیدگی آسان‌تر خواهد بود.

نمونه شکواییه مرتبط با موضوع

برای این نوع پرونده می‌توان شکواییه‌ای تنظیم کرد که در آن مشخصات حساب اینستاگرامی، نحوه اعلام برنده شدن، درخواست وجه، مبلغ خسارت، مستندات دیجیتال و مالی و درخواست شناسایی مرتکب درج شود. نمونه کامل شکواییه در بخش مستقل این محتوا ارائه شده است.